|

Dlaczego nawyki kształtują nasze życie

Gdyby kształtowanie nawyków należało do prostych czynności, każdy z nas bez większych problemów byłby w stanie modyfikować i wyrabiać w sobie te nawyki, na których mu najbardziej zależy.

Potrzeba porannego wstawania dla sporego grona śpiochów przestałaby być problemem, w końcu wiedzieliby, że położenie się wcześniej spać ułatwiałoby im wstawanie. Wiele osób skończyłoby także z nieregularnym i wieczornym podjadaniem, co w efekcie pomogłoby w budowaniu ich zdrowej sylwetki.

Oczywiście łatwo jest o tym pisać. Ludzie oraz ich nawyki różnią się między sobą i to z tego powodu tak trudno jest znaleźć uniwersalną metodę ich zmiany. Badania prowadzone w różnych częściach świata pokazują, że same nawyki, ale i sposób, w jaki są kształtowane, to często złożony i bardzo indywidualny proces. To też sprawia, że do tej pory nie znaleziono żadnego gotowego rozwiązania, które pozwoliłoby w prosty sposób wpływać na ich kształt.

Dla jednych, sam jestem tego świetnym przykładem, poranna pobudka nie będzie stanowić żadnego problemu. Innym natomiast taka aktywność może sprawić sporo trudności. Czym innym będzie też wyrobienie nawyku regularnego uprawianie sportu przez kogoś, kto ze sportem miał już do czynienia, w porównaniu z osobą, która sport oglądała jedynie z pozycji kanapowej.

Na szczęście wiele z naszych nawyków jesteśmy w stanie zmienić w stosunkowo krótkim czasie, co powinno być dla nas dobrą motywacją i zachętą do działania. Aby jednak tak się stało należy choć przez chwilę zastanowić się, które z naszych obecnych działań bądź zachowań wykonujemy nawykowo. Możesz o nich teraz pomyśleć?

Choć nie jest ona bezpośrednio powiązania z nawykami, inteligencja emocjonalna, o której nie raz już pisałem często pomaga w ich kształtowaniu. Wraz ze wzrostem świadomości jesteś w stanie dostrzegać większą ilość zjawisk zachodzących w nas samych. Stając się lepszymi obserwatorami zaczynamy rozpoznawać własne emocje, podpatrywać własne myśli, dostrzegać różnego rodzaju automatyzmy czy kierujące nami schematy. Mając świadomość tego wszystkiego łatwiej jest nam zdecydować o ich zmianie.

Nawyki kierują naszym całym życiem

Zastanawiałeś się kiedyś, jakie czynności wykonujesz codziennie rano po przebudzeniu? Co najczęściej jadasz na śniadanie? W jaki sposób przygotowujesz się, aby wyjść do pracy bądź szkoły? Które drogi wybierasz i dlaczego są to właśnie one? Jak mawiał Wiliam Jame całe nasze życie, nie jest niczym więcej niż zbiorem nawyków. I jest w tym sporo prawdy. Gdyby nie nawyki nasz mózg zużyłby większość swojej dziennej energii, zanim wstałbyś z łóżka. Można powiedzieć, że ewolucja wykształciła w nas automatyzmy po to, aby nasz organizm mógł oszczędzać energię — banalne prawda?

W książce C. Duhigg’a - Siła Nawyku, autor opisuje kilkanaście przykładów tego, w jaki sposób nawyki mogą wpływać na zachowania nas jako konsumentów, jako rodziców, jako jednostek czy społeczności. Tłumaczy tym samym, dlaczego nasz mózg kieruje nami w taki, a nie inny sposób oraz jak łatwo potrafi nami manipulować.

Poznając działanie wskazówki (np. paczki papierosów- zwyczaju (palenia) - nagrody (odprężenie) otrzymujemy solidną porcję wiedzy na temat tego, w jaki sposób kształtują się nawyki. Przykłady cytowane przez autora, jak chociażby ten, w którym mężczyzna z uszkodzeniami mózgu, który nie był w stanie zapamiętać własnego imienia, codziennie rano potrafił samodzielnie spacerować po okolicy w której mieszkał, a następnie wracać do własnego domu. Pokazują jak potężne potrafią być nasze nawyki.

Zaskakujące? Jestem pewien, że i ty byłbyś w stanie z zamkniętymi oczami pokazać drogę do domu, którą chodziłeś bądź chodzisz przez wiele lat.

Fascynujący, tak na płaszczyźnie społecznej, jak i naukowej był przykład kobiety wpadającej w uzależnienie od hazardu. Omówione na tym przykładzie mechanizmy, w jaki sposób wpada się w nałogi, jak nasz mózg powoli uzależnia się od przeżywanych podczas gry emocji oraz to jak trudno w pewnym momencie jest nam kontrolować nasze zachowania. Pozwalają na bardzo podstawowym poziomie zrozumieć czym są uzależnienia oraz to, jak trudno jest z nich wyjść.

Nie da się ukryć, że nawyki kierują naszym życiem. Mają wpływ na jak wygląda większość naszych poranków, co jemy na śniadanie, którymi drogami podróżujemy do pracy, w jaki sposób pracujemy, jak komunikujemy się z ludźmi z pracy, przyjaciółmi, rodziną, czy uprawiamy sport, chodzimy na siłownie, codziennie wieczorem oglądamy telewizję, jak śpimy. Nie da się też ukryć, że ich zmiana bywa często niezwykle trudna i czasochłonna. Nie oznacza to jednak, że zmiana nie jest możliwa. 


|

Lepiej poznać siebie – 12 pytań, które Ci w tym pomogą

Uważam, że aby lepiej poznać siebie potrzebny jest nam przede wszystkim czas, odpowiednia wiedza, wytrwałości w działaniach i praktyka. Codzienna, taka dzięki której z czasem będziemy w stanie poznać własne wartości, kierujące nami bodźce i przekonania, odkryć to w jaki sposób powstają w nas emocje, a także zobaczyć za co lubimy samych siebie.

Wszak nie znam osób, które nie chciałby być szczęśliwe i czuć się dobrze we własnej skórze. Znam za to dziesiątki, jeszcze nie setki, chociaż mam nadzieje, że i to się zmieni, tych, którzy to szczęście praktykują, odkrywają, doświadczają go. Osób zadowolonych z tego, co robią na co dzień, jak żyją, kim się otaczają i z kim spędzają większość swojego wolnego czasu. W pewnym wieku po prostu to czujemy, wiemy czy jest nam ze sobą dobrze, czy też nie. Potrafimy mówić o tym, w czym jesteśmy dobrzy, co lubimy, a czego nie. takie przynajmniej mam wrażenie. Może to efekt życiowego rozeznania, tysięcy przeróżnych doświadczeń, które im człowiek starszy, tym bardziej wypełniają mu one każdą godzinę upływającego dnia.

Aby lepiej poznać siebie potrzeba nam pytań, czasem tych trudnych i niewygodnych, uwierających niczym kamyk w letnich trampkach. Czasem wystarczą tylko te dzięki, którym spojrzymy na siebie, nasz czas czy otoczenie trochę szerze, oto i one

  • Bez którego bądź których z Twoich codziennych zajęć byłoby Ci trudno żyć?

Zastanów się nad tymi zajęciami, które dają Ci najwięcej satysfakcji, sprawiają najwięcej frajdy?

  • Co cię w życiu porusza? Jakie sprawy, problemy innych, zasady, którymi rządzi się ten świat wpływają na Ciebie najbardziej?

Pomyśl o rzeczach i sytuacjach czytanych na co dzień w gazetach, o tym co widzisz w telewizji czy internecie, o swoim otoczeniu bądź bliskich.

  • W jaki sposób panujesz nad swoimi emocjami?

Zastanów się w jaki sposób panujesz nad złością i swoimi negatywnymi emocjami. Czy potrafisz sobie z nimi radzić, jeśli tak to czy radzisz sobie z nimi w sposób jaki chciesz?

  • W jakich sytuacjach najczęściej się śmiejesz, uśmiechasz, płaczesz, czujesz zniechęcenie, brak motywacji?

Zastanów się nad tym pytaniem przez chwilę, dokładna odpowiedź na nie może pokazać Ci jakimi emocjami się kierujesz.

  • Na jakie ze wszystkich Twoich czynności nigdy nie brakuje Ci energii? Dlaczego tak jest? Skąd to się bierze?

Jakie z czynności sprawiają, że czas zaczyna płynąć inaczej?

  • Co sprawia Tobie satysfakcję? Co najbardziej satysfakcjonującego zrobiłeś w swoim życiu?
  • Z czego w swoim życiu jesteś najbardziej dumny?

Gdybyś mógł spojrzeć na swoje życie z perspektywy kilku/kilkunastu ostatnich lat. Z czego byłbyś najbardziej dumny?

  • Czego w swoim życiu chciałbyś robić więcej?
  • Która z wykonywanych przez Ciebie czynności sprawia, że czujesz, że żyjesz?

Podobnie jak w pytaniu wyżej, jakie czynności dają Ci najwięcej satysfakcji?

  • Na czym na ten moment zależy Ci najbardziej?
  • Wymień kilka ze swoich marzeń? Które z nich chciałbyś zrealizować w najbliższym czasie?

Zabiegani i zajęcie codziennymi sprawiamy często o nich zapominamy, teraz masz czas aby sobie o nich przypomnieć. Jeśli jednak nie pamiętasz swoich marzeń, kolejne pytanie jest właśnie dla CIEBIE.

  • O czym marzysz w swoim życiu? Twoje marzenie może być małe albo duże, banalne albo bardzo ważne. To co to za marzenie?